آندروژنتیک آلوپسیا چیست؟

آندروژنتیک آلوپسیا یک اختلال وابسته به ژنتیک و آندروژن‌هاست که باعث کاهش تدریجی تراکم مو می‌شود.

در مردان این ریزش معمولاً با عقب رفتن خط رویش مو و کاهش تراکم در ناحیه ورتکس (فرق سر) همراه است. در زنان نیز بیشتر به صورت پهن شدن فرق سر و کاهش تراکم منتشر در ناحیه مرکزی پوست سر دیده می‌شود.

آیا DHT عامل اصلی ریزش مو است؟

DHT یا دی‌هیدروتستوسترون از تبدیل تستوسترون توسط آنزیم 5α-Reductase تولید می‌شود.

اما نکته مهم اینجاست که همه افراد دارای DHT بالا دچار ریزش مو نمی‌شوند.

آنچه در آندروژنتیک اهمیت بیشتری دارد، حساسیت ژنتیکی فولیکول مو به DHT است. به همین دلیل ممکن است دو فرد سطح هورمونی مشابهی داشته باشند اما فقط یکی از آن‌ها دچار ریزش مو شود

نقش چرخه رشد مو در آندروژنتیک

برای درک بهتر این بیماری باید با چرخه طبیعی رشد مو آشنا شویم.

چرخه مو شامل چهار مرحله است:

  • آناژن (فاز رشد)
  • کاتاژن (فاز گذار)
  • تلوژن (فاز استراحت)
  • اگزوژن (فاز ریزش)

در شرایط طبیعی حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد موها در فاز آناژن قرار دارند.

در آندروژنتیک، فعال شدن گیرنده‌های آندروژنی باعث کوتاه شدن تدریجی فاز آناژن می‌شود. در نتیجه موها فرصت کافی برای رشد و ضخیم شدن را از دست می‌دهند.

مینیاتوری شدن فولیکول مو چیست؟

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آندروژنتیک، پدیده‌ای به نام Miniaturization یا مینیاتوری شدن فولیکول مو است.

در این فرایند:

  • موهای ضخیم و ترمینال
  • به موهای نازک‌تر و کوتاه‌تر
  • و در نهایت به موهای کرکی شبیه Vellus

تبدیل می‌شوند.

در واقع آنچه بیمار به عنوان کم‌پشت شدن مو مشاهده می‌کند، نتیجه سال‌ها تغییر تدریجی در اندازه و عملکرد فولیکول‌های مو است.

تفاوت آندروژنتیک و تلوژن افلوویوم

یکی از اشتباهات رایج در ارزیابی ریزش مو، یکسان دانستن آندروژنتیک و تلوژن افلوویوم است.

در تلوژن افلوویوم معمولاً یک عامل محرک مانند استرس شدید، بیماری، جراحی، زایمان یا کاهش وزن ناگهانی باعث می‌شود تعداد زیادی از موها به طور همزمان وارد فاز استراحت شوند.

اما در آندروژنتیک، مشکل اصلی کوتاه شدن فاز آناژن و مینیاتوری شدن فولیکول است.

نکته جالب این است که گاهی تلوژن افلوویوم می‌تواند آندروژنتیک پنهان را آشکار کند و باعث شود بیمار برای اولین بار متوجه کاهش تراکم موهای خود شود.

تشخیص آندروژنتیک چگونه انجام می‌شود؟

تشخیص این بیماری تنها بر اساس میزان ریزش مو انجام نمی‌شود.

پزشک یا درمانگر معمولاً موارد زیر را بررسی می‌کند:

  • الگوی ریزش مو
  • سابقه خانوادگی
  • معاینه پوست سر
  • درموسکوپی
  • بررسی علل زمینه‌ای مانند کمبود آهن یا اختلالات تیروئید

وجود موهای مینیاتوری شده در درموسکوپی یکی از یافته‌های مهم در تشخیص آندروژنتیک است.

جمع‌بندی

ریزش موی آندروژنتیک یک اختلال مزمن و پیشرونده است که در آن حساسیت فولیکول‌های مو به DHT باعث کوتاه شدن تدریجی فاز آناژن و مینیاتوری شدن فولیکول‌ها می‌شود.

به همین دلیل، تشخیص زودهنگام و شناخت صحیح نوع ریزش مو اهمیت زیادی دارد. بسیاری از مواردی که به عنوان «ریزش موی ناشی از استرس» شناخته می‌شوند، ممکن است در واقع آندروژنتیک پنهانی باشند که به دنبال یک عامل محرک آشکار شده‌اند.

ثین شین شاپ
برای امروز و فردای تو 💜

منابع

  • National Library of Medicine (PubMed)
  • StatPearls: Androgenetic Alopecia
  • American Academy of Dermatology (AAD)
  • International Society of Hair Restoration Surgery (ISHRS)